Feest van de Allerheiligste Naam Jezus

door

Evangelie volgens Lucas, 2, 21
In die tijd, toen er acht dagen verstreken waren, moest het Kind besneden worden en men gaf Hem de naam Jezus, die de engel reeds genoemd had, vóórdat Zijn moeder Hem had ontvangen.

Het feest van de Heilige Naam Jezus wordt in de traditionele Romeinse liturgie gevierd op de zondag tussen 1 en 6 januari, of — wanneer er geen zondag valt — op 2 januari. Het staat in nauw verband met de Besnijdenis des Heren, waarbij Christus op de achtste dag na Zijn geboorte officieel de Naam Jezus ontving (Lc. 2,21).

De verering van de Heilige Naam ontwikkelde zich reeds in de middeleeuwen; het feest werd in 1721 door paus Innocentius XIII voor de gehele Kerk vastgesteld. De Kerk eert op deze dag niet een afzonderlijke gebeurtenis, maar de heilige Naam zelf, waarin het mysterie van de Menswording en de Verlossing wordt samengevat.

Het Christusmonogram IHS

Wie in onze kerk de blik op de absis en omhoog richt, ziet centraal een IHS– monogram, omgeven door stralen. Het is het het oude Christusmonogram: de eerste letters van de Naam ἸΗΣΟΥΣ (Iēsous). Het beeldt de Heilige Naam uit, zonder Christus als persoon af te beelden.

De heilige Bernardinus van Siena met het IHS-monogram
De heilige Bernardinus van Siena († 1444, feestdag 20 mei) trok in de 15e eeuw predikend door steden en dorpen van Italië. In zijn verkondiging legde hij steeds de nadruk op de Heilige Naam van Jezus als middelpunt van het christelijk leven. Hij bevorderde de verering van deze Naam door het IHS-monogram te tonen – zoals hier op het schild – en spoorde het volk aan dit teken zichtbaar aan te brengen op kerken, huizen en openbare plaatsen, als blijvende herinnering aan Christus. Zo droeg hij krachtig bij aan de verbreiding van de devotie tot de Heilige Naam.

Zo groot is de eerbied en de liefde welke wij hebben voor Jesus’ Naam, dat de gedachtenis der naamgeving van die der besnijdenis is losgemaakt en de Kerk voor deze Zoete Naam een afzonderlijk feest heeft ingesteld. Al is dit feest van recente datum, de verering waaruit het ontstond, is zo oud als de Kerk. Reeds de apostel Petrus gebood de lamme bij de Schone Poort op te staan in de Naam van Jezus. Onder aanroeping van deze Naam verdreven de vaders in de woestijn de duivelen. De oude meesters van het geestelijke leven in de kluizen van de Sinaï en van Syrië beschouwden het aanroepen van de Naam Jesus als een der machtigste middelen ter volmaaktheid. Hetzelfde leerden de heilige Bernardus, de heilige Bernardinus van Siëna en zovele andere heiligen van het Westen. Het laatste woord dat de christen op zijn sterfbed tracht te stamelen, is deze heilige Naam, want geen andere naam is er waarin wij zalig kunnen worden. (Bouman, Groot Gebedenboek)

Het is gebruikelijk om op deze dag de litanie van de Heilige Naam Jezus te bidden.