H. Paulus de heremiet

15 januari — Heilige Paulus van Thebe, eerste kluizenaar († 343)

De heilige Paulus van Thebe werd omstreeks het jaar 230 geboren in Opper-Egypte. Al vroeg werd hij wees. Hij bezat een groot vermogen en had een uitstekende opvoeding genoten, maar toen een hevige vervolging losbarstte, verkoos hij niet zijn rijkdom maar zijn geloof te beschermen. Uit vrees dat de folteringen zijn christelijke standvastigheid zouden ondermijnen, trok hij zich terug uit de bewoonde wereld.

Zijn toevlucht bleek echter niet veilig. Door zijn heidense zwager werd hij verraden. Toen trok Paulus zich terug in de woestijn in volstrekte afzondering. Hij vertrouwde zich geheel toe aan Gods Voorzienigheid, overtuigd dat Hij, die hem riep, ook in zijn noden zou voorzien.

Dat vertrouwen werd niet beschaamd. Op de plaats waar Paulus zich vestigde, vond hij alles wat nodig was om te leven: de vrucht van de palmboom was zijn voedsel, de bladeren zijn kleding, en het water van een heldere bron leste zijn dorst. Aanvankelijk wilde hij na afloop van de vervolging naar de wereld terugkeren, maar de innerlijke vreugde die hij vond in gebed en boetvaardigheid hield hem vast. Zo bleef hij — bijna negentig jaar lang — in stilte, versterving en beschouwing, geheel gericht op God.

Toen openbaarde God het bestaan van Paulus aan Antonius de Grote, die hem drie dagen lang zocht in de woestijn. Een dorstige wolvin wees hem ongewild de weg: zij verdween tussen de rotsen, en Antonius volgde haar spoor tot bij de kluizenaar. Toen zij elkaar ontmoetten, herkenden zij elkaar onmiddellijk als dienaren van dezelfde Heer en zij verheerlijkten samen God.

Na een nacht van gebed kondigde Paulus bij het aanbreken van de dag zijn naderende dood aan. Hij vroeg Antonius hem te begraven in de mantel die deze had ontvangen van de heilige Athanasius van Alexandrië. Antonius haastte zich om deze mantel te halen en zag op zijn terugweg de ziel van Paulus in heerlijkheid, omgeven door engelen en profeten, ten hemel opstijgen. Teruggekeerd vond Antonius het lichaam van de heilige knielend, als in gebed. Toen hij zich afvroeg hoe hij in zijn eentje het graf zou delven, verschenen twee leeuwen die met hun poten het graf groeven. Paulus stierf in zijn honderddertien­de levensjaar. H. Paulus de kluizenaar, bid voor ons.