5 februari – Heilige Agatha, maagd en martelares † 251
Sinds het begin van het kerkelijk jaar hebben wij reeds de feesten gevierd van twee van de vier roemrijke maagden wier namen dagelijks worden geëerd in het heilig Offer van het Lam. Vandaag verschijnt de derde, die met haar zachte en heldere glans de hemel van de Kerk verlicht. Eerst Lucia, daarna Agnes, en nu het genadige bezoek van Agatha. De vierde, Cecilia — de onsterfelijke Cecilia — zal behoren tot die schitterende sterrenkring die het einde van het jaar met zulk een luister tooit.
lees:
Passio van de heilige Agatha
lees:
Agatha en Catania
Laten wij dan heden een feest vieren ter ere van Agatha, de maagdelijke dochter van datzelfde schone Sicilië dat ook op zijn Lucia mag roemen. Wij mogen niet toelaten dat de heilige ernst van de tijd waarin wij leven ons iets ontneemt van de devotie die wij onze heilige verschuldigd zijn. De vreugde waarmee wij haar verdiensten vieren, zal ons aansporen haar deugden te overwegen. Zij zal ons dit vergelden door haar gebeden; zij zal ons aanmoedigen te volharden op de weg die ons voert tot de God die zij zo edelmoedig heeft liefgehad en gediend, en met wie zij nu voor eeuwig verenigd is.
Uw glorierijke wonden getuigen voor de engelen van de standvastigheid van uw trouw aan Jezus, uw Bruidegom. Hoe streng en onbeweeglijk was de moed van uw geloof. Toen uw vijanden u verlieten, was het tot Hem dat gij uw blik verhief; en toen vloog uw ziel naar haar rust, in de schoot van uw Koning en uw God.
Vandaag viert de gehele Kerk feest, en zij prijst in u haar Heer, o grote martelares en maagd. Zij kent de liefde die gij haar toedraagt, en weet hoe, te midden van de vreugden des hemels, haar belangen en haar noden het voorwerp zijn van uw gebed. Gij zijt onze zuster; ja, zelfs onze moeder, doordat gij voor ons ten beste spreekt.
Vele eeuwen zijn voorbijgegaan sinds de dag waarop uw ziel het lichaam verliet dat gij door zuiverheid en lijden hadt geheiligd; maar de grote strijd tussen geest en vlees woedt hier op aarde nog altijd voort, en zal dit doen tot het einde der tijden. Sta ons bij in deze strijd; onderhoud in onze harten het heilige vuur, dat de wereld en onze hartstochten onophoudelijk trachten te doven. Ontneem zijn kracht bij hen die het dodelijke vergif ervan hebben ingedronken.
Spaar ons, o heilige, de schande te moeten aanschouwen dat ons Europa tot slaaf wordt van de zinnelijkheid en tot speelbal van de hel.
Dit is de tijd waarin iedere christen zijn gehele wezen door boete en berouw behoort te vernieuwen. Wij kennen de kracht van uw gebed; moge het ons deze gaven verwerven: de vreze Gods, die de bewegingen van de bedorven natuur beteugelt; de geest van boetvaardigheid, die de door onze zonden aangerichte schade herstelt; en een vaste liefde tot onze dierbare Heer, die het juk verzacht en de volharding verzekert.
Meer dan eens heeft een heel volk aanschouwd hoe een reliek van u, uw sluier, de stroom van lava heeft tegengehouden die langs de flanken van de Etna neerdaalde. Wij worden bedreigd door een vloed van ondeugd, die de wereld zal terugvoeren tot heidense verdorvenheid, tenzij de goddelijke barmhartigheid haar woeste kracht beteugelt; en gebeden als de uwe kunnen dit voor ons verkrijgen.
Dom Prosper Guéranger
Passio van de heilige Agatha
Ten tijde van keizer Decius was er in Sicilië een stadhouder aangesteld met de naam Quintianus, …
Ten tijde van keizer Decius was er in Sicilië een stadhouder aangesteld met de naam Quintianus, die vele wreedheden tegen de christenen bedreef. Toen hij hoorde dat er in de stad Catania een edele maagd was, Agatha geheten, christin en zeer schoon, zond hij zijn dienaren en liet haar voor zich brengen.Toen zij voor zijn rechterstoel was geleid, sprak Quintianus tot haar: Vanwaar zijt gij? De heilige Agatha antwoordde: Ik ben vrij en bezit de volle waardigheid van mijn afkomst. Quintianus zei tot haar: Waarom noemt gij u dan een dienstmaagd van Christus? Agatha antwoordde: Juist omdat ik een dienstmaagd van Christus ben, ben ik waarlijk vrij.
Quintianus zei: Verzaak uw bijgeloof en offer aan de goden, opdat gij eer en rijkdom verwerft. De heilige Agatha antwoordde: Uw eer en rijkdom zijn als slijk; uw offers echter gelijken op de demonen die gij vereert.
Toen werd Quintianus toornig en beval haar over te leveren aan een vrouw genaamd Aphrodisia met haar dochters, opdat zij haar door vleierijen en verdorvenheid van het geloof in Christus zouden afbrengen. Dertig dagen lang echter hield zij zich bezig met niets anders dan gebed en vasten.
Na verloop van dertig dagen werd zij opnieuw voor Quintianus geleid, die tot haar zei: Wat hebt gij in deze dagen gedaan? Agatha antwoordde: Ik heb Christus, mijn Heer, gehad als trooster en behoeder.
Toen beval hij haar te folteren en haar borsten af te snijden. Zij sprak tot Quintianus: Wrede en goddeloze tiran, hebt gij u niet geschaamd in een vrouw te verminken wat gij zelf aan de borst van uw moeder hebt gezogen?
Daarna beval hij haar in de gevangenis op te sluiten. En de zalige apostel Petrus verscheen haar met een engel en genas haar wonden.
De volgende dag beval Quintianus haar te wentelen over potscherven en brandende kolen. Maar er ontstond een hevige aardbeving en velen uit het volk kwamen om; Quintianus echter werd bevreesd en liet Agatha terugbrengen in de gevangenis.
In de gevangenis bad de heilige Agatha en sprak: Heer Jezus Christus, die mij hebt bevrijd van de liefde tot de wereld, ontvang mijn geest. En terstond gaf zij haar geest terug.
Zij werd door de christenen eervol begraven. En daarna heeft de Heer door haar vele weldaden verricht.
Catania ligt aan de oostkust van Sicilië, aan zee, aan de voet van de Etna, in een gebied dat door de eeuwen heen herhaaldelijk werd getroffen door uitbarstingen van de vulkaan.
De heilige Agatha, maagd en martelares, wordt in Catania van oudsher vereerd als patrones van de stad. Op oude stadskaarten wordt Catania aangeduid als patria Sanctae Agathae, de vaderstad van de heilige Agatha. Bij dreigende uitbarstingen van de Etna werd in de stad haar voorspraak ingeroepen.
Volgens de oude overlevering werd, wanneer een lavastroom de stad naderde, een sluier van de heilige Agatha uit de kerk genomen en in processie het vuur tegemoet gedragen. De voortgang van de lava kwam tot stilstand vóór de muren van Catania, en de stad bleef gespaard. Deze gebeurtenis werd van oudsher toegeschreven aan de voorspraak van de heilige Agatha en ligt ten grondslag aan haar blijvende verering als patrones van de stad.
De relieken van de heilige Agatha worden in Catania bewaard in een zilveren reliekschrijn. Op 5 februari, haar feestdag, wordt dit reliekschrijn in plechtige processie door de stad gedragen. Tot op heden wordt de heilige Agatha in Sicilië in het bijzonder aangeroepen ter bescherming tegen brand en natuurgeweld, en haar naam bleef verbonden met de herinnering aan de beteugeling van het vuur van de Etna tot op de huidige dag.