24 januari — Heilige Timotheüs, bisschop en martelaar † ca. 97
De heilige Timotheüs was leerling en medewerker van de apostel Paulus. Hij was afkomstig uit Lycra in het huidige Turkije. Hij vergezelde Paulus op zijn missiereizen, werd door hem uitgezonden naar verschillende gemeenten en werd uiteindelijk door Paulus aangesteld als bisschop van Efeze. Twee brieven van de apostel zijn rechtstreeks aan hem gericht en behoren tot de pastorale brieven van het Nieuwe Testament. In deze geschriften wordt Timotheüs voorgesteld als herder van de Kerk, belast met de bewaring van de overgeleverde leer en met de zorg voor orde en tucht binnen de gemeenschap.
De hoge achting die de apostel Paulus voor Timotheüs koesterde, en de vele lofuitingen die hij hem in zijn brieven toekent, vormen een overtuigend bewijs dat de heilige Timotheüs was behept met al die deugden die een apostolisch man kenmerken. De heilige Paulus noemt hem zijn dierbare zoon en trouwe metgezel, een dienaar van Christus, zijn broeder, en een dienaar van God in het Evangelie van Jezus Christus, iemand die niet zichzelf zoekt, maar Christus de Heer.
Van jongs af werd Timotheüs door zijn moeder onderricht in de Schriften, zoals Paulus zelf schrijft: “van kindsbeen af kent gij de heilige Schriften” (2 Tim. 3,15).
Toen de heilige Paulus met Silas in Lystra kwam, koos hij Timotheüs als medewerker in de verkondiging van het Evangelie. Vanaf dat moment vergezelde Timotheüs Paulus op zijn reizen en werd hij door hem uitgezonden naar verschillende gemeenten.
Om hem beter toe te rusten voor deze taken, wijdde de heilige Paulus Timotheüs tot priester en stelde hem later aan als bisschop van Efeze. Aan hem richtte hij twee brieven, die in de Heilige Schrift zijn opgenomen als de Eerste en de Tweede Brief aan Timotheüs. In deze pastorale brieven geeft Paulus concrete aanwijzingen over de uitoefening van het ambt, de handoplegging, de zorg voor leer en tucht, en de bewaring van het toevertrouwde geloof.
Uit een van deze brieven vernemen wij dat Timotheüs streng had gevast en zich had onthouden van het gebruik van wijn. Paulus, die bezorgd was om zijn gezondheid, raadde hem, vanwege zijn zwakke maag, aan een weinig wijn te gebruiken.
Tijdens een heidens feest te Efeze, ter ere van de godin Diana, begaf de bisschop zich onder de menigte die offers bracht. Hij sprak hen aan en vermaande hen hun afgoderij te staken. Daarop werd hij door de meute gestenigd. Door de christenen werd hij weggebracht naar een nabijgelegen heuvel, waar hij aan zijn verwondingen bezweek.
O Timotheüs, bewaar het pand dat u is toevertrouwd. — 1 Tim. 6,20
Heilige Hieronymus, kerkleraar
Het pand dat u is toevertrouwd, is wat u hebt ontvangen, niet wat u zelf hebt bedacht; wat u is overgeleverd, niet wat u hebt uitgevonden.
Het katholiek geloof is datgene wat overal, altijd en door allen is geloofd.