8 mei — De verschijning van de heilige aartsengel Michaël
Dat de zalige Aartsengel Michaël dikwijls aan mensen verschenen is, wordt bevestigd zowel door het gezag van de Heilige Schrift als door de oude overlevering der heiligen. Daarom wordt de gedachtenis van deze verschijningen op verschillende plaatsen gevierd. Zoals Michaël vroeger door de synagoge der Joden werd vereerd als beschermer en patroon, zo wordt hij nu vereerd door de Kerk van God. Onder het pontificaat van paus Gelasius I had een beroemde verschijning van de Aartsengel plaats in Apulië, op de top van de berg Gargano, aan welks voet de stad Siponto ligt.
Een stier, toebehorend aan een man die op de berg woonde, had zich van de kudde verwijderd en werd na lang zoeken teruggevonden nabij de ingang van een grot. Een van degenen die hem achtervolgden schoot een pijl af om het dier te verwonden en naar buiten te drijven; maar de pijl keerde terug en trof hem die hem had afgeschoten. Deze gebeurtenis vervulde zowel de omstanders als hen die ervan hoorden met zo grote vrees, dat niemand nog de grot durfde naderen. Daarom raadpleegden de inwoners van Siponto de bisschop, die antwoordde dat men, om Gods wil te leren kennen, drie dagen moest vasten en bidden.
Na afloop van de drie dagen maakte de Aartsengel Michaël aan de bisschop bekend dat die plaats onder zijn bescherming stond, en dat hetgeen was geschied een teken van zijn wil was, namelijk dat God daar vereerd moest worden ter ere van hemzelf en van de Engelen. Daarop begaf de bisschop zich met zijn volk naar de grot. Zij vonden haar in de vorm van een kerk, en begonnen haar te gebruiken voor de viering van de goddelijke eredienst. Daarna werden daar vele wonderen verricht. Niet lang daarna wijdde paus Bonifatius te Rome een kerk ter ere van Sint-Michaël in het grote circus, op de derde dag vóór de Kalenden van oktober, dat is 29 september, de dag waarop de Kerk eveneens de gedachtenis van alle Engelen viert. Maar het feest van vandaag wordt gevierd ter gedachtenis van de verschijning van Michaël, de Aartsengel.
Dom Guéranger over de heilige Michaël
De heilige Kerk viert vandaag de gedachtenis van de verschijning van de heilige aartsengel Michaël op de berg Gargano in Zuid-Italië. Door haar bijzondere devotie tot de vorst der hemelse legerscharen heeft zij naast het feest van 29 september ook deze dag aan Michaël gewijd. De heilige aartsengel is geen verre beschermer voor de christenen: God heeft hem aangesteld tot wachter over de Kerk. God heeft hem een medelijdende liefde voor de mensen gegeven, en er is geen enkele ziel die aan zijn aandacht ontsnapt. Hij voert het zwaard ter verdediging van de Bruid van Christus; hij strijdt tegen de draak, die voortdurend de Vrouw en haar Kind belaagt, maar tegelijk is hij bedacht op ieder van ons. Nadat wij onze zonden in het Confiteor aan de almachtige God en aan de altijd gezegende Maagd Maria hebben beleden, belijden wij ze eveneens aan de zalige Michaël, de aartsengel, en smeken wij hem voor ons te bidden tot de Heer onze God.
Hij staat bij ieder sterfbed, want zijn bijzondere ambt is de zielen der uitverkorenen te ontvangen wanneer zij het vlees verlaten. Met liefdevolle zorg en vorstelijke waardigheid biedt hij ze aan het eeuwige Licht aan en voert hij ze binnen in het Huis van Gods heerlijkheid. Het is de heilige Kerk zelf die ons in de woorden van haar liturgie over deze voorrechten van de grote Aartsengel onderricht. Zij leert ons dat hij over het paradijs is gesteld, en dat God hem de zorg heeft gegeven de zielen van hen die daar zullen worden opgenomen, naar de hemel te geleiden. Op de Laatste Dag, wanneer onze verrezen Jezus op de wolken des hemels zal verschijnen om de mensheid te oordelen, zal Michaël opnieuw een ontzagwekkende bediening moeten vervullen: hij zal met de overige Engelen de goeden van de kwaden scheiden, allen die dan hun lichaam in de algemene verrijzenis zullen hebben hernomen. Onze katholieke voorvaderen in de middeleeuwen stelden de heilige Aartsengel graag voor, bezig met deze geduchte taak. Zij plaatsten hem aan de voet van Jezus’ rechterstoel, met een weegschaal in de hand, waarin hij de zielen der mensen en hun werken weegt.
De devotie tot Sint-Michaël moest zich zeker door de Kerk verspreiden, vooral nadat de afgodendienst uit de verschillende landen was verdreven en de mensen niet langer verzocht werden goddelijke eer te bewijzen aan schepselen. Keizer Constantijn bouwde ter ere van de grote Aartsengel een beroemde kerk, het Michaëlion genoemd; en ten tijde van de val van Constantinopel onder de macht der Turken waren er niet minder dan vijftien kerken die de naam van Sint-Michaël droegen, hetzij in de stad zelf, hetzij in haar voorsteden. In andere delen van de christenheid wortelde deze devotie slechts geleidelijk; het was door de verschijningen van de heilige Aartsengel aan mensen dat de gelovigen ertoe werden gebracht hun toevlucht tot hem te nemen. Deze verschijningen waren plaatselijk en schijnen ons wellicht van ondergeschikt belang toe; maar God, die uit geringe oorzaken grote gevolgen voortbrengt, heeft er gebruik van gemaakt om de christenen vertrouwen te geven in hun hemelse beschermer.
De Grieken vieren de verschijning die plaatsvond te Chone, het oude Colosse in Frygië. Daar bevond zich een kerk die aan Sint-Michaël was toegewijd, en zij werd dikwijls bezocht door een heilige man genaamd Archippus, die hevig door de heidenen werd vervolgd. Op zekere dag besloten zijn vijanden, terwijl Archippus zijn devoties verrichtte in zijn geliefde Michaëlkerk, zowel hem als de kerk te vernietigen. Zij leidden een beek, die uitmondde in de rivier Lycus, af en overstroomden daarmee de grond waarop de kerk stond. Plotseling verscheen de Aartsengel Sint-Michaël, met een staf in de hand; het water week onmiddellijk terug en stroomde in een diepe kloof nabij Colosse, waar de rivier Lycus in de aarde verdwijnt. De datum van deze verschijning is onzeker, behalve dat zij plaatsvond in de tijd waarin de heidenen nog talrijk genoeg waren om de christenen lastig te vallen.
Een andere verschijning, die de devotie tot Sint-Michaël in Italië bevorderde, vond plaats op de berg Gargano in Apulië; zij wordt vereerd door het feest van vandaag. Een derde geschiedde op de Mont Tombe, aan de kust van Normandië; wij zullen haar gedenken op 16 oktober.
