29 januari — Heilige Franciscus van Sales, bisschop en Kerkleraar † 1612
De heilige Franciscus van Sales was, in de woorden van de heilige Apostel Paulus, alles voor allen. Zijn leven werd gekenmerkt door een onvermoeibare ijver voor het heil der zielen, verbonden met een uitzonderlijke zachtmoedigheid. Wie hem werkelijk wil leren kennen, doet dit het best door zijn eigen geschriften te lezen, in het bijzonder de Inleiding tot het devote leven.
Franciscus werd in het jaar 1546 geboren uit adellijke ouders nabij Annecy, in Savoye. Hij volgde zijn studies te Parijs en Padua, en trad daarna in de kerkelijke staat. Hij werd aangesteld tot coadjutor van de bisschop van Genève.
In Savoye onderscheidde hij zich vooral door zijn apostolaat onder de calvinisten van de streek Chablais. In een tijdsbestek van slechts twee jaar wist hij daar meer dan achtduizend mensen tot het katholieke geloof terug te brengen. Na het overlijden van de bisschop volgde hij hem op als bisschop van Genève, en werd in 1602 tot bisschop gewijd. Meermalen werd hem de kardinaalswaardigheid aangeboden, maar telkens wees hij die af.
Franciscus predikte onophoudelijk, zowel binnen zijn eigen bisdom als daarbuiten, en zijn verkondiging bracht steeds veel geestelijke vrucht voort. Samen met de heilige Johanna Francisca de Chantal stichtte hij de Orde van de Visitatie, die zich later over de gehele wereld zou verspreiden.
Nadat hij zijn bisdom grondig had hervormd en geordend, werd hij in 1612 op verzoek van de hertog van Savoye gezonden naar het hof van Lodewijk XIII van Frankrijk, met als doel bij te dragen aan een goede verstandhouding tussen de vorsten. Tijdens dit verblijf werd hij ziek, en op 28 december van datzelfde jaar overleed hij te Lyon, kalm en geheel overgegeven aan de wil van God.
Zijn lichaam werd overgebracht naar Annecy en bijgezet in de kerk van de Visitatie. In 1665 werd hij heilig verklaard, en bijna tweehonderd jaar later riep paus Pius IX hem uit tot Kerkleraar Heilige Franciscus van Sales, bid voor ons.
Lees hier de volledige vita van de heilige Franciscus van Sales.
Genève onder het calvinisme
16e eeuw
Na de invoering van de Reformatie in 1536 werd Genève een vast centrum van het calvinisme. De katholieke godsdienst werd er verboden. De H. Mis werd afgeschaft, priesters werden uit de stad verdreven, en het bezit van missalen, rozenkransen en andere devotionele voorwerpen werd strafbaar gesteld. Kerken werden ontdaan van altaren, relieken en beelden. Het openbare sacramentele leven hield op te bestaan.
Het kerkelijk en burgerlijk bestuur waren nauw met elkaar verbonden. De leer en kerkorde van Johannes Calvijn († 1564) werden strikt gehandhaafd. Afwijking van de vastgestelde geloofsopvattingen werd beschouwd als verstoring van de openbare orde en kon leiden tot boetes, verbanning, gevangenisstraf of verlies van burgerrechten. Openbare katholieke godsdienstuitoefening werd niet geduld.
Katholieken die vasthielden aan hun geloof leefden onder voortdurende dreiging. Priesters die zich heimelijk ophielden of sacramenten toedienden, liepen gevaar op arrestatie en verbanning. Hierdoor verdween het katholieke leven in Genève volledig uit het openbare domein.
Het bisdom Genève bleef rechtens bestaan, maar de bisschop kon zijn zetel niet meer in de stad uitoefenen en resideerde in Savoye. In de omliggende gebieden, met name in de Chablais, raakten parochies ontwricht en leefden velen jarenlang zonder priesters en sacramenten.
In deze omstandigheden begon Franciscus van Sales vanaf 1594 zijn apostolische arbeid. Vanuit Savoye werkte hij aan het herstel van het katholiek geloof in door het calvinisme beheerste gebieden. Deze jaren vormden blijvend zijn wijze van optreden en zijn latere bisschoppelijk bestuur.