H. Hyacinthus

Heiligenleven

Deze grote glorie van de Orde der Dominicanen behoorde tot het adellijke Poolse geslacht Odrowatz, waaruit later het huis Kostka voortkwam, dat aan de Sociëteit van Jezus de novice de heilige Stanislaus schonk. De heilige Hyacinthus werd in het jaar 1185 geboren in de omgeving van Breslau in Silezië. Hij was nauw verwant aan de zalige Ceslaus, waarschijnlijk diens jongere broer, en gaf van zijn vroegste jeugd af blijk van buitengewone begaafdheid en deugd en van bijzondere gaven van natuur en genade, vooral van een tedere liefde en medelijden met de armen. Als kind keek hij dikwijls naar de portretten van zijn voorvaderen die in de zalen van zijn ouderlijk huis hingen en vroeg hij dikwijls om hem over hun daden te vertellen. Toen hij ouder werd, spoorde de herinnering aan hun voorbeeld hem dikwijls aan tot hogere dingen. De eerste opvoeding van de twee heilige broeders stond onder leiding van hun oom, Yvo Odrowatz, de latere bisschop van Krakau, die zo getroffen was door de vroegtijdige heiligheid van Hyacinthus, dat hij voorspelde dat deze eens tot de eer der altaren zou worden verheven. Beiden omhelsden de geestelijke staat en vergezelden hun oom bij een bezoek aan Rome. Daar waren zij, zoals reeds in het leven van de zalige Ceslaus is verhaald, tegenwoordig toen de heilige Dominicus de jonge Napoleon tot het leven opwekte. Vervolgens ontvingen zij in de kapittelzaal van Santa Sabina uit de handen van de heilige patriarch het habijt van de Orde.

Gedurende zijn korte proeftijd leerde de heilige Hyacinthus getrouw het leven van de heilige Dominicus navolgen, vooral diens geest van gebed en boete en diens ijver voor het heil der zielen. Toen hun noviciaat voorbij was, vertrokken hij en zijn gezellen naar Polen, terwijl zij onderweg predikten en kloosters stichtten. Hun weg voerde door Noord Italië, Stiermarken, Oostenrijk, Moravië en Silezië. Toen zij in Krakau aankwamen, verzamelde zich rond hen een vurige schare novicen en stichtten zij een groot klooster. Getrouw aan de apostolische geest van de Orde zond de heilige Hyacinthus weldra de zalige Ceslaus en Hendrik van Moravië uit om de Orde in Bohemen te vestigen, terwijl hijzelf op weg ging om Pruisen, Denemarken, Scandinavië en Rusland te evangeliseren, terwijl hijzelf op weg ging om Pruisen, Denemarken, Scandinavië en Rusland te evangeliseren. Hij vervulde de wens van de heilige Dominicus om aan de Koemanen, een volk van de steppen ten noorden van de Zwarte Zee, te prediken, onder wie hij zijn broeder reeds werkzaam vond. Daarna zette hij zijn apostolische reizen voort door Turkestan, Tartarije en Tibet, tot aan de grote muur van China. Tartarije was de toenmalige benaming voor uitgestrekte gebieden van Centraal en Noord Azië. Moderne missionarissen hebben in deze landen sporen van zijn arbeid aangetroffen. De heilige Hyacinthus predikte ook langs de kusten van de Zwarte Zee en op de eilanden van de Griekse archipel.

Hij koesterde altijd een diepe godsvrucht tot de heilige Moeder Gods, en zij overlaadde hem op haar beurt met talloze gunsten. Eens verscheen zij hem op het feest van haar Tenhemelopneming en gaf hem deze troostrijke belofte: Hyacinthus, mijn zoon, verheug u, want uw gebeden zijn welgevallig aan mijn Zoon, de Verlosser der wereld. En al wat gij Hem in mijn naam zult vragen, zult gij door mijn voorspraak verkrijgen. Vanaf die dag nam het vertrouwen van de heilige zozeer toe, dat hij niet bevreesd was zelfs dingen te vragen die, menselijk gesproken, onmogelijk te volbrengen waren. Zijn leven werd een aaneenschakeling van wonderen, zoals sinds de dagen der Apostelen slechts aan weinig heiligen vergund is geweest.

Op zekere dag, toen de heilige in het klooster te Kiev op het punt stond de Mis te beginnen, vielen de Tartaren plotseling de stad binnen en werden hij en zijn kloostergemeenschap gedwongen te vluchten. Nog gekleed in zijn heilige gewaden nam de heilige Hyacinthus het Allerheiligste Sacrament uit het tabernakel en maakte zich gereed om te vertrekken. Maar toen hij halverwege de kerk was gekomen, hoorde hij een stem uitgaan van een groot albasten beeld van Onze Lieve Vrouw: Hyacinthus, mijn zoon, wilt gij mij hier achterlaten om door de Tartaren onder de voet te worden vertrapt? Neem mij met u mee. Hoe kan ik dat, heilige Maagd, uw beeld is te zwaar. Neem mij niettemin mee, mijn Zoon zal de last licht maken. Daarop nam de heilige het zware beeld in de ene arm en droeg hij het Allerheiligste Sacrament in de andere. Moedig trok hij voort en stak droogvoets de Dnjepr over, terwijl zijn broeders, die hem volgden, hun mantels op het water uitspreidden en daarop eveneens veilig de rivier overstaken. Het wonderdadige beeld wordt nog altijd te Lemberg bewaard.

Toen het einde van de aardse pelgrimstocht van de heilige Hyacinthus naderde, zag hij eens, terwijl hij de Mis opdroeg, plotseling een verblindend licht uit de hemel neerdalen. Te midden daarvan verscheen een lange stoet van engelen en maagden, die het gevolg van hun Koningin vormden. Het hemelse gezelschap wierp zich rondom het altaar neer terwijl de heilige het Heilig Offer opdroeg. Aan het einde daarvan zag hij Onze Lieve Vrouw door haar goddelijke Zoon gekroond worden met een kroon van bloemen en sterren. Maria nam deze vervolgens van haar hoofd, toonde haar aan hem en zei: Zie, deze kroon is voor u bestemd.

Op het daaropvolgende feest van de heilige Dominicus werd hij ziek. Op de vooravond van Maria Tenhemelopneming richtte hij een ontroerende toespraak tot zijn broeders, waarna hij opstond om de Metten en de Mis van het feest bij te wonen. Vervolgens ontving hij, geknield op de altaartreden en ondersteund door zijn wenende kinderen, het heilig Viaticum en het heilig Oliesel. Zij droegen hem terug naar zijn cel, waar hij kalm zijn verlossing afwachtte. Toen het einde nabij was, hief hij de dertigste psalm aan: Op U, Heer, heb ik gehoopt, en gaf bij het vers In uw handen beveel ik mijn geest zijn heilige ziel aan God. Het was 15 augustus van het jaar 1257. Na zijn dood verscheen hij in heerlijkheid aan de bisschop van Krakau, in gezelschap van de martelaar en bisschop, de heilige Stanislaus. Ook werd hij gezien door een heilige kloosterzuster die nabij Krakau woonde. Zij zag hoe Onze Lieve Vrouw hem naar de hemel leidde te midden van een heerlijk gezelschap van engelen en heiligen. Bij zijn graf geschiedden bijna ontelbare wonderen, waaronder de opwekking van niet minder dan vijftig personen uit de dood. In het jaar 1594 werd hij door Clemens VIII heiligverklaard, en Urbanus VIII breidde de viering van zijn feest uit tot de gehele Kerk.

Gebed
O God, die de zalige Hyacinthus, uw Belijder, onder de volkeren van verschillende landen roemrijk hebt gemaakt door de heiligheid van zijn leven en de heerlijkheid van zijn wonderen, geef dat wij door zijn voorbeeld ons leven mogen beteren en door zijn hulp in alle tegenspoed beschermd mogen worden. Door Christus onze Heer. Amen. (Short Lives of the Dominican Saints, uitgegeven door de Congregation of St. Catharine of Siena, 1901)

Het leven van de heilige Hyacinthus is op bijzondere wijze verbonden met het feest van Maria Tenhemelopneming. Volgens de dominicaanse levensbeschrijving verscheen de heilige Maagd hem eens op dit feest en sprak tot hem: Hyacinthus, mijn zoon, verheug u, want uw gebeden zijn welgevallig aan mijn Zoon, de Verlosser der wereld. En al wat gij Hem in mijn naam zult vragen, zult gij door mijn voorspraak verkrijgen. De levensbeschrijving vertelt dat vanaf die dag zijn vertrouwen zo groot werd, dat hij niet aarzelde God ook te vragen om hetgeen naar menselijke maatstaf onmogelijk scheen. Zijn verdere leven werd door talrijke wonderen gekenmerkt.

Ook het einde van zijn leven viel geheel rondom hetzelfde Mariafeest. Op 4 augustus, het feest van de heilige Dominicus, werd Hyacinthus ziek. Op de vooravond van Maria Tenhemelopneming sprak hij zijn medebroeders voor de laatste maal toe. Hoewel zijn krachten hem verlieten, stond hij op om de Metten en de Mis van het feest bij te wonen. Op de altaartreden ontving hij, knielend en door zijn wenende medebroeders ondersteund, het heilig Viaticum en het heilig Oliesel. Daarna werd hij naar zijn cel teruggedragen.

Toen zijn einde naderde, begon hij Psalm 30 te bidden: Op U, Heer, heb ik gehoopt. Bij de woorden In uw handen beveel ik mijn geest gaf hij zijn ziel aan God. Het was 15 augustus 1257, het feest van Maria Tenhemelopneming. Na zijn dood zag een heilige kloosterzuster hoe Onze Lieve Vrouw hem, omringd door een heerlijk gezelschap van engelen en heiligen, de hemel binnenleidde.

Zijn eigen feest kon op die grote Mariafeestdag niet worden gevierd en werd daarom op 16 augustus gehouden. Zo vermeldt ook de dominicaanse levensbeschrijving uit 1901 deze datum. Onder paus Pius X werd het feest van de heilige Joachim, de vader van de heilige Maagd, op 16 augustus geplaatst. Omdat deze datum tot dan toe aan de heilige Hyacinthus was toegewezen, werd diens feest naar 17 augustus verplaatst. Sindsdien wordt hij op die dag in de Romeinse kalender gevierd.